Atest zabawek w przedszkolu – znak CE, normy EN 71 i PN-EN 1176

Czy zabawki muszą mieć atest?

Słowo „atest” często pojawia się w zapytaniach ofertowych i rozmowach z dyrekcją, ale w przepisach dotyczących zabawek nie ma jednego dokumentu o takiej nazwie. Zwykle chodzi o potwierdzenie, że produkt spełnia wymagania bezpieczeństwa. W przypadku zabawek sprzedawanych w Unii Europejskiej tym potwierdzeniem jest przede wszystkim oznakowanie CE oraz deklaracja zgodności wystawiona przez producenta.

Warto o tym pamiętać, przygotowując zakupy do placówki. Zamiast pytać ogólnie o „atest”, lepiej poprosić o konkretne dokumenty: deklarację zgodności, informację o normach, według których produkt badano, oraz instrukcję z ostrzeżeniami w języku polskim.

Znak CE i deklaracja zgodności

Każda zabawka wprowadzona na rynek Unii Europejskiej musi mieć oznakowanie CE. Umieszczając je, producent deklaruje, że produkt spełnia wymagania unijnej dyrektywy w sprawie bezpieczeństwa zabawek. Wcześniej musi przeprowadzić ocenę bezpieczeństwa, przygotować dokumentację techniczną i wystawić deklarację zgodności.

Na opakowaniu lub w instrukcji powinny się też znaleźć dane producenta albo importera, oznaczenie wieku, ostrzeżenia oraz informacje o sposobie użytkowania. Brak tych danych, niewyraźne oznaczenia czy instrukcja wyłącznie w obcym języku to sygnał, że warto poszukać innego produktu.

Norma EN 71 – bezpieczeństwo zabawek

Najczęściej przywoływaną normą dla zabawek jest seria EN 71 (w Polsce PN-EN 71). Składa się z kilku części, które opisują różne aspekty bezpieczeństwa. Najważniejsze z nich to:

• EN 71-1 – właściwości mechaniczne i fizyczne, czyli między innymi drobne elementy, ostre krawędzie i wytrzymałość,
• EN 71-2 – palność,
• EN 71-3 – migracja określonych pierwiastków, na przykład z farb i lakierów,
• EN 71-8 – zabawki aktywności do użytku domowego, takie jak huśtawki, zjeżdżalnie czy zestawy do wspinania.

Informacja, że zabawka została przebadana według tych norm, jest dla placówki cenną wskazówką. Przy produktach do sal przedszkolnych warto też zwrócić uwagę, czy producent nie zastrzega, że zabawka jest przeznaczona wyłącznie do użytku domowego.

Plac zabaw w przedszkolu – normy PN-EN 1176 i PN-EN 1177

Inaczej wygląda sytuacja przy urządzeniach na plac zabaw. Huśtawki, zjeżdżalnie czy zestawy wspinaczkowe przeznaczone do miejsc publicznych, w tym do przedszkoli i żłobków, projektuje się i bada według normy PN-EN 1176. Opisuje ona wymagania dla samych urządzeń, a także zasady montażu, kontroli i konserwacji. Uzupełnia ją norma PN-EN 1177, dotycząca nawierzchni amortyzujących upadki.

To ważne rozróżnienie. Ogrodowe zestawy przeznaczone do użytku domowego są projektowane z myślą o kilkorgu dzieciach bawiących się pod opieką rodziców, a nie o całej grupie przedszkolnej korzystającej z nich codziennie. Dlatego przed zakupem urządzenia na przedszkolny plac zabaw trzeba sprawdzić, czy producent dopuszcza je do użytku publicznego.

Przeglądy i codzienna kontrola

Nawet najlepiej dobrane wyposażenie wymaga regularnych kontroli. Norma PN-EN 1176 przewiduje kilka poziomów przeglądów placu zabaw: rutynowe oględziny wykonywane często, nawet codziennie, przeglądy funkcjonalne mniej więcej co 1-3 miesiące oraz coroczną kontrolę główną. W sali przedszkolnej wystarczy zwykle prosta zasada: regularnie sprawdzać, czy zabawki nie są pęknięte, czy elementy się nie poluzowały i czy w zestawach nie brakuje części.

Uszkodzone zabawki najlepiej od razu wycofać z użytku. Szczególnej uwagi wymagają zestawy z magnesami, zabawki na baterie oraz duże konstrukcje, takie jak kuchnie, domki czy tablice ścienne, które muszą być stabilnie ustawione lub zamocowane.

Lista kontrolna przy zakupie zabawek do placówki

• oznakowanie CE na produkcie lub opakowaniu,
• deklaracja zgodności i informacja o normach, według których produkt badano,
• oznaczenie wieku dopasowane do grupy, w tym do najmłodszych dzieci w sali,
• instrukcja i ostrzeżenia w języku polskim,
• informacja, czy produkt nadaje się do intensywnego użytkowania w grupie,
• przy urządzeniach zewnętrznych: zgodność z PN-EN 1176 i wymagania dotyczące nawierzchni,
• sposób czyszczenia i dezynfekcji.

Bezpieczeństwo zaczyna się od dokumentów

Atest zabawek w przedszkolu to w praktyce kilka konkretnych rzeczy: znak CE, deklaracja zgodności, badania według norm EN 71, a przy placach zabaw zgodność z PN-EN 1176 i PN-EN 1177. Warto o nie pytać przed zakupem, a po zakupie regularnie sprawdzać stan wyposażenia. Gotowe propozycje do sal i ogrodów znajdziesz w kategorii zabawki do przedszkola z atestem, a o tym, na co zwracać uwagę przy zabawkach dla dzieci w domu, piszemy w artykule bezpieczna zabawka dla trzylatka.